Hãy tưởng tượng một người thợ lặn chìm xuống đáy cảng Alexandria, nơi những khối đá khổng lồ nặng hàng chục tấn nằm yên dưới nước suốt hơn một ngàn năm. Bây giờ, những mảnh vỡ này đang được kéo lên ánh sáng, mở ra cánh cửa để chúng ta hiểu rõ hơn về một trong những công trình kiến trúc vĩ đại nhất lịch sử — Hải Đăng Alexandria.
Những khối đá từ kỳ quan cổ đại
Vừa gần đây, các nhà khảo cổ đã thành công trong việc kéy lên 22 khối đá granite khổng lồ từ dưới biển. Những khối này từng là những cột trụ, khung và dầm ngang (gọi là lintel) tạo nên lối vào của Hải Đăng vĩ đại — một trong bảy kỳ quan của thế giới cổ đại mà người Hy Lạp từng ca ngợi. Theo nguồn tin từ Good News Network, những trận động đất liên tiếp vào thế kỷ thứ 10 sau Công nguyên đã khiến công trình huyền thoại này sụp đổ vào lòng biển.
Dự án khảo cổ này do Trung tâm Nghiên cứu Quốc gia Pháp (CNRS) và Trung tâm Nghiên cứu Alexandria của Ai Cập (CEAlex) dẫn dắt. Suốt hơn một thập kỷ, các nhà khoa học đã áp dụng những phương pháp hiện đại để lập bản đồ và nghiên cứu những mảnh vỡ nằm rải rác trên đáy biển. Năm 2014, một phân tích quan trọng đã xác định khoảng 3.000 khối đá và hơn 5.000 mảnh đá khác từ hải đăng nằm trong khu vực rộng 4 mẫu Anh.
Tái tạo kỳ quan bằng công nghệ số
Mỗi khối đá được kéy lên đều được chụp ảnh chi tiết, và những hình ảnh này được đưa vào cơ sở dữ liệu photogrammetry — một kỹ thuật cho phép các nhà nghiên cứu quay lại và nghiên cứu từng khối đá với độ chính xác 3D tuyệt vời trong phòng thí nghiệm.
Dưới sự lãnh đạo của Isabelle Hairy, nhóm CNRS bắt đầu tái tạo lại công trình cổ đại này một cách ảo, khối đá theo khối đá. Phần mềm mô hình hóa kỹ thuật số tiên tiến cho phép họ thử nghiệm cách những khối đá sẽ khớp với nhau chỉ bằng một cú click chuột, thay vì phải sử dụng cần cẩu thực tế. Những bản vẽ 3D chính xác thậm chí còn ghi lại những chi tiết nhỏ như các cạnh thô và mịn, những vết nứt, và dấu vết công cụ — tất cả đều giúp xác định cách những khối này có thể được xếp chồng lên nhau.
Một công trình xứng đáng với sự thán phục
Hải Đăng Alexandria được xây dựng vào thời Ptolemy — một vị tướng dưới quyền Alexander Đại đế — sau khi ông quyết định tự mình trở thành người cai trị Ai Cập. Công trình này đã hướng dẫn các con tàu vào cảng Alexandria trong hàng thế kỷ, được xây dựng vô cùng vững chắc đến nỗi phải mất nhiều trận động đất kéo dài hàng trăm năm mới có thể phá hủy nó.
Một nhà du hành Moorish tên là Ibn Jubayir từng cố gắng mô tả công trình này khi đi hành hương tới Mecca, nhưng ông thừa nhận rằng từ ngữ không đủ để diễn tả vẻ vĩ đại của nó. Ông viết: "Nó được xây dựng chắc chắn nhất theo mọi hướng và cạnh tranh với bầu trời về chiều cao. Sự mô tả nó là không đủ, mắt không thể hiểu được nó, và từ ngữ là không thích hợp."
Tương lai rực rỡ của khảo cổ học
Mặc dù các chính quyền Ai Cập không cho phép kéy lên những khối đá nặng hơn 220 pound (vì rủi ro hư hỏng do oxy), những hình ảnh 3D đã được lưu trữ sẽ mở ra những cách mới để trình bày công trình này cho du khách. Trong tương lai, có thể chúng ta sẽ nhìn thấy một phép chiếu hologram của Hải Đăng Alexandria hiện lên trên bầu trời cảng Alexandria, giống như cách nó đã chiếu sáng con đường của những nhà thuyền hơn một ngàn năm trước.
Bài viết dựa trên thông tin từ Good News Network
