Tưởng tượng một khoảnh khắc: những công nhân đang kéo lên từ dưới lòng cảng Alexandria những khối đá khổng lồ, mỗi cái nặng chục tấn, từng là một phần của ngọn hải đăng vĩ đại nhất thời cổ đại. Đó không phải là cảnh từ bộ phim, mà là một dự án khoa học thực sự kéo dài hơn mười năm, được thực hiện bởi các nhà nghiên cứu từ Pháp và Ai Cập.
Những khối đá từ kỳ quan thế giới
22 khối đá granite này từng là phần của Ngọn hải đăng Alexandria — một trong bảy kỳ quan của thế giới cổ đại. Chúng bao gồm những cột đứng, khung và những dầm ngang (gọi là lintel) tạo nên cửa vào của công trình này. Vào thế kỷ thứ 10, một loạt động đất đã làm sập ngôi hải đăng huyền thoại này xuống biển, nơi nó nằm yên vô định cho đến bây giờ.
Dự án được dẫn dắt bởi Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia Pháp (CNRS) và Trung tâm Nghiên cứu Alexandria của Ai Cập (CEAlex). Những nhà khoa học đã phát hiện ra rằng khoảng 3.000 khối đá và 5.000 mảnh đá khác của ngôi hải đăng nằm rải rác trên một khu vực rộng 4 mẫu Anh dưới đáy biển.
Công nghệ số hóa kỳ diệu
Mỗi khối đá được nổi lên đều được chụp ảnh chi tiết, sau đó đưa vào cơ sở dữ liệu photogrammetry. Điều này cho phép các nhà khoa học nghiên cứu từng khối với độ chi tiết 3D chính xác ngay trong phòng thí nghiệm.
Dưới sự chỉ đạo của Isabelle Hairy, nhóm CNRS đã bắt tay vào công việc tái tạo lại ngôi hải đăng cổ xưa — nhưng không phải bằng cách xếp chúng lại thực tế. Thay vào đó, họ sử dụng phần mềm mô phỏng số tiên tiến để kiểm tra cách những khối đá sẽ khớp với nhau. Những mô hình 3D chính xác này thậm chí còn bao gồm cả những chi tiết nhỏ như các cạnh thô và mịn, vết nứt, và dấu vết công cụ.
Thật tuyệt vời hơn nữa: khi hai đoạn có vẻ như sẽ khớp nhau, các nhà khoa học có thể chạy các mô phỏng để xem động đất có cường độ và hướng nào sẽ cần để làm nứt và đánh sập nó. Đó là cách họ hiểu rõ hơn về lịch sử thảm họa của ngôi hải đăng.
Một kỳ công kiến trúc
Ngôi hải đăng được xây dựng vào thời Ptolemy — một vị tướng dưới quyền Alexander Đại đế — để hướng dẫn các tàu vào cảng Alexandria. Nó được xây dựng vững chắc đến mức phải mất nhiều trận động đất trong hàng trăm năm mới có thể phá hủy nó hoàn toàn.
Một nhà du hành Hồi giáo tên Ibn Jubayir từng cố gắng mô tả ngôi hải đăng nhưng thừa nhận rằng ngôn từ không đủ để diễn tả vẻ vĩ đại của nó. Ông viết rằng nó "cạnh tranh với bầu trời về độ cao" và "từ ngữ không thể nắm bắt được khái niệm về nó."
Tương lai của khám phá
Mặc dù quy định của Ai Cập không cho phép đưa những khối đá nặng hơn 100 kg lên khỏi nước (để tránh hư hại do tinh thể muối), mô hình 3D đã được xây dựng có thể dẫn đến những cách mới để giới thiệu ngôi hải đăng cho du khách. Các nhà nghiên cứu thậm chí tưởng tượng về một phép chiếu hologram của ngôi hải đăng nổi lên trên cảng Alexandria — giống như bản gốc đã làm trong hơn một thiên niên kỷ.
Bài viết dựa trên thông tin từ Good News Network
