Hình dung một tảng đá vôi được khai quật từ một khu định cư cổ đại ở Hà Lan vào năm 1984. Trên bề mặt của nó là những rãnh khắc giao nhau, những dấu vết mòn lạ lẫm – rõ ràng là dấu hiệu của một trò chơi nào đó. Nhưng không ai có thể nói chính xác nó là trò gì. Suốt hơn 40 năm, các chuyên gia La Mã cổ đại vẫn chỉ có thể đoán mò.
Cho đến khi trí tuệ nhân tạo bước vào cuộc chơi.
Một bí ẩn trên đá vôi
Tảng đá này, được tìm thấy tại khu định cư Coriovallum cổ xưa, có hình bầu dục, khoảng 21 x 14,5 cm. Những đường khắc trên nó cho thấy rõ ràng đây là một bàn cờ hoặc trò chơi nào đó – những dấu mòn không đều trên các rãnh chứng tỏ rằng các quân cờ đã được trượt qua lại trên đó nhiều lần. Nhưng quy tắc chơi là gì? Không ai biết.
Một nhóm nghiên cứu quốc tế từ Đại học Maastricht (Hà Lan), Đại học Leiden, Đại học Flinders (Úc) và các cơ sở khác quyết định sử dụng công nghệ 3D scan kết hợp với AI để giải mã bí ẩn này.
AI chơi trò chơi cổ đại
Thay vì ngồi suy đoán, các nhà nghiên cứu đã lập trình hai chương trình AI để "chơi" một phiên bản kỹ thuật số của bàn cờ này. Họ cho AI chạy hơn 1.000 lần với mỗi bộ quy tắc từ các trò chơi cổ đại khác mà chúng ta biết rõ – từ haretavl của Scandinavia đến gioco dell'orso của Ý.
Khi hai bot AI đấu với nhau hàng trăm lần, một mô hình bắt đầu xuất hiện. Chín quy tắc từ những trò chơi khác này phù hợp với bàn cờ bí ẩn. Sau đó, các nhà khoa học điều chỉnh các quy tắc này lần lượt, quan sát xem những chuyển động nào sẽ tạo ra những vết mòn tập trung giống như trên tảng đá gốc.
Kết quả? Đó là một trò chơi chiến lược gọi là "blocking game" – những trò chơi mà người chơi cố gắng bẫy quân cờ của đối thủ bằng cách ngăn chặn chuyển động, chứ không phải bắt quân.
Tại sao điều này quan trọng?
Chúng ta biết rất ít về những trò chơi blocking game trước thời Trung Cổ. Khám phá này mở ra một cửa sổ mới để hiểu rõ hơn về cuộc sống hàng ngày của người La Mã cổ đại – họ chơi những gì, họ tư duy chiến lược như thế nào, và những giá trị nào mà họ trân trọng qua các trò chơi của họ.
Đó cũng là một minh chứng tuyệt vời cho thấy AI không phải là một kẻ thù của khoa học hay lịch sử – mà là một công cụ mạnh mẽ giúp chúng ta khám phá những bí ẩn mà con người một mình không thể giải quyết được.
Nguồn: New Atlas
Bình Luận