Hình ảnh những chiếc ống nhòm hướng lên bầu trời ở một trang trại nhỏ ở West Sussex, Anh quốc, kể một câu chuyện mà các nhà bảo tồn chỉ dám mơ ước: từ một vùng đất hoang phế, con người đã tạo nên một thiên đường cho các loài chim và sinh vật hoang dã. Đó là Knepp Estate — dự án phục hồi tự nhiên hàng đầu của nước Anh, nơi những con số vừa công bố khiến ai cũng phải giật mình.
Từ hoang tàn đến sinh động
Năm 2007, trên diện tích 3.500 mẫu đất này chỉ có 55 con chim thuộc 22 loài. Nhưng đến năm 2025, con số ấy đã tăng vọt lên 559 con chim từ 51 loài khác nhau — tức là tăng 916%! Con số này không chỉ ấn tượng về mặt thống kê, mà còn mang ý nghĩa sâu sắc: hơn một nửa trong số các loài này đang bị đe dọa tuyệt chủng ở Anh quốc.
Điều thật kỳ lạ là, Knepp Estate hiện nay đang là nơi sinh sống của 1% toàn bộ quần thể chim Hoàng Oanh (nightingale) của cả nước Anh. Một trang trại nhỏ bé, cách London chỉ 41 dặm, lại đóng vai trò quan trọng như vậy trong bảo tồn một loài chim.
Bí quyết thành công: "Buông tay ra"
Chuyện bắt đầu từ năm 2000, khi Charlie Burrell và vợ Isabella Tree, những chủ nhân trang trại, quyết định thay đổi hoàn toàn cách quản lý đất đai. Thay vì tiếp tục canh tác truyền thống mà không đem lại kết quả, họ chọn cách "buông tay ra" — để tự nhiên tự phục hồi.
Isabella Tree từng chia sẻ rằng bí quyết của họ chính là "không can thiệp quá nhiều vào bánh xe tự nhiên". Kết quả? Knepp Estate đã trở thành một trong những khu vực đa dạng sinh học nhất toàn Anh quốc. Chim ưng, chim bồ câu rừng, chim cắt trắng, và cả năm loài cú sống tại Anh đều xuất hiện trên đất này. Thậm chí, vào một mùa hè, Hiệp hội Bảo tồn Bướm đã ghi nhận 87 con bướm tử đế tím — một con số đặc biệt hiếm gặp ở Anh.
Từ chim đến côn trùng, từ sông đến cả hệ sinh thái
Năm 2011, con sông Adur chảy qua trang trại được khôi phục về trạng thái tự nhiên. Chính phủ Anh đã hỗ trợ loại bỏ bốn đập nước và lấp các kênh thoát nước nông nghiệp. Kết quả là những vùng đất ngập nước phục hồi, trở thành nơi trú ngụ của chim cắt, lưỡng cư, côn trùng nước, cá hồi biển, và những cây dương đen hiếm gặp.
Con số về côn trùng còn gây sửng sốt hơn nữa. Từ 2005 đến 2025, số lượng chuồn chuồn và chuỗi chuồn tăng 871%, với sự đa dạng hóa loài tăng 53%. Đặc biệt, chuỗi chuồn mắt đỏ tăng tới 2.000% chỉ trong vòng năm năm!
Từ khó khăn đến thịnh vượng
Thú vị là, những khó khăn tài chính của Charlie và Isabella cũng "biến mất" cùng với những cánh đồng hoang phế. Trang trại hiện nay không chỉ bảo tồn thiên nhiên, mà còn kinh doanh du lịch sinh thái — từ cắm trại, "glamping" trong những lều mái vòm, đến các tour safari, lớp học về phục hồi tự nhiên.
Sau 25 năm nỗ lực, Knepp Estate đã chứng minh một điều: một mảnh đất nhỏ bé, khi được phục hồi về trạng thái hoang dã tự nhiên, có thể tạo ra tác động to lớn đến toàn bộ cảnh quan bảo tồn. Những con số ấy không chỉ là thống kê — chúng là hy vọng, là bằng chứng rằng thiên nhiên vẫn còn khả năng phục hồi, miễn là chúng ta sẵn sàng cho nó cơ hội.
Bài viết dựa trên thông tin từ Good News Network
