Chiều hôm ấy, một người đàn ông bỗng nhiên cảm thấy nửa người phải mê cứng, không thể nói được. Gia đình không vội đưa vào viện, chỉ hy vọng sẽ "tự khỏi". Nhưng khi tới Bệnh viện Gia An 115, bác sĩ phát hiện anh đã bị nhồi máu não do tắc động mạch. Và điều kỳ diệu xảy ra — sau 34 giờ kể từ lúc khởi phát, anh vẫn được cứu sống.
Khi "thời gian là não" bị phá vỡ
Theo BS.CK1 Phan Ngọc Thảo từ Khoa Nội Thần kinh - Đột quỵ, bệnh nhân này có tiền sử tăng huyết áp, hút thuốc, uống rượu. Anh từng có những cảnh báo sớm — tê tay, nói khó — nhưng không đi khám. Rồi một ngày, mặt méo, tay yếu, mất khả năng nói. Gia đình chờ thêm một đêm mới đưa vào viện.
Trong y học cấp cứu đột quỵ, có một quy tắc vàng: "thời gian là não". Thông thường, sau 24 giờ từ khi khởi phát, phần lớn mô não bị thiếu máu đã chết hoàn toàn. Điều trị hiệu quả nhất là trong 4,5 giờ đầu bằng thuốc tiêu sợi huyết, hoặc kéo dài tới 6-24 giờ nếu can thiệp lấy huyết khối.
Nhưng công nghệ đã thay đổi trò chơi.
Chìa khóa từ trí tuệ nhân tạo
Khi bệnh nhân vào viện, anh đã mất hoàn toàn khả năng nói và liệt nửa người phải. MRI xác nhận tắc động mạch não giữa. Bác sĩ Thảo quyết định chụp CT perfusion trên hệ thống Somatom Force VB30 — thiết bị tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) có khả năng xác định chính xác vùng não còn có thể cứu được.
Não khi bị tắc mạch sẽ hình thành hai vùng: lõi nhồi máu (các tế bào đã chết, không hồi phục) và vùng "tranh tối tranh sáng" xung quanh — những tế bào chưa chết nhưng mất chức năng tạm thời. Vùng thứ hai này là vùng có thể cứu, miễn là tái thông mạch kịp thời.
Kết quả chụp cho thấy vùng não còn cứu được của bệnh nhân rất lớn. Bác sĩ quyết định can thiệp lấy huyết khối cơ học ở giờ thứ 34 — một quyết định táo bạo nhưng có cơ sở khoa học vững chắc.
Phục hồi ngoài dự kiến
Sau can thiệp, mạch máu được tái thông. Bệnh nhân dần dần phục hồi — yếu tay chân cải thiện, rối loạn ngôn ngữ từng bước được khôi phục. Những gì được coi là "quá muộn" lại thành có thể.
Bác sĩ Thảo nhận xét: "Trường hợp tái thông mạch ở giờ thứ 34 cho thấy tiến bộ của y học giúp tăng cơ hội hồi phục".
Phòng tránh tốt hơn chữa
Tuy nhiên, câu chuyện này cũng là lời cảnh báo. Đột quỵ liên quan tới nhiều yếu tố nguy cơ: tăng huyết áp, đái tháo đường, hút thuốc, căng thẳng, béo phì, lối sống ít vận động.
Để nhận biết sớm, hãy nhớ quy tắc BE FAST: mất thăng bằng, mờ mắt, méo mặt, tê yếu một bên tay chân, nói khó. Gọi cấp cứu ngay khi thấy những dấu hiệu này — đó là cách tốt nhất để bảo vệ bản thân.
Nguồn: VNExpress Sức Khỏe
Bình Luận