Hãy tưởng tượng một bà mẹ ở Nam Phi, Carmen Leitch, ngồi cạnh máy tính với chiếc máy tính để bàn, tính toán lại lần nữa con số giá cả. Khi thấy kết quả, cô không thể tin nổi — "Chúng tôi có thể chi trả được. Thực sự là có thể!" Đó là khoảnh khắc hy vọng bừng sáng cho những gia đình có con mắc bệnh xơ nang.
Từ giấc mơ thành hiện thực
Bệnh xơ nang là một căn bệnh khó chữa, khi chất nhầy tích tụ trong phổi, gây nhiễm trùng và thường dẫn đến cái chết ở trẻ em và thanh niên. Từ lâu, loại thuốc kết hợp duy nhất có hiệu quả là ETI (elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor) — nhưng giá thành? Từ 300.000 đến 370.000 USD mỗi năm. Con số khủng khiếp này khiến hàng trăm bệnh nhân trên thế giới không thể tiếp cận.
Công ty dược phẩm Vertex Pharmaceuticals, người giữ bản quyền sản xuất ETI, giải thích rằng giá cao này là để bù lại những khoản chi phí khổng lồ trong quá trình phát triển — trung bình 2,6 tỷ USD cho mỗi loại thuốc tại Mỹ. Đó là một lý do hợp lý, nhưng với những gia đình bệnh nhân, nó vẫn là một bức tường cao vô cùng.
Tia sáng từ Bangladesh
Nhưng giờ đây, câu chuyện đang thay đổi. Công ty dược phẩm Beximco của Bangladesh chuẩn bị phát hành phiên bản generic của ETI với giá chỉ khoảng 6.750 USD mỗi năm cho người lớn, và khoảng 2.000 USD cho trẻ em. Đó là một sự giảm giá gần như 99,5% — một con số khiến bất kỳ ai cũng phải ngả mũ.
Tại sao Bangladesh lại có thể làm điều này? Bởi vì nước này được phân loại là "quốc gia kém phát triển nhất", nên được miễn trừ một số luật sở hữu trí tuệ quốc tế. Nhóm những người bệnh và những người vận động cho họ đã tiếp cận Beximco với ý tưởng này, và công ty đã chấp nhận — hoàn toàn an toàn về mặt pháp lý.
Những dấu hiệu tích cực từ khắp nơi
Đây không phải là lần đầu tiên những bác sĩ và bệnh nhân tìm cách sáng tạo để giải quyết vấn đề giá thuốc. Ở Argentina, sau khi generic ETI xuất hiện, một số bác sĩ thậm chí đã điều chỉnh liều lượng và sưu tầm những liều dư thừa để phân phối cho bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn.
Ở Nam Phi, sau những chiến dịch vận động của bệnh nhân, một số công ty bảo hiểm đã bắt đầu bao phủ chi phí Trikafta (tên thương mại của ETI) dưới các kế hoạch nhất định. Mọi bước tiến nhỏ đều mang lại hy vọng.
Một tương lai sáng sủa
Từ mùa xuân năm nay, những bệnh nhân xơ nang sẽ có cơ hội tiếp cận một loại thuốc cứu sống với giá mà họ thực sự có thể chi trả. Đó không chỉ là một chiến thắng y tế — nó là một chiến thắng về công bằng, về sự bình đẳng trong việc tiếp cận sức khỏe.
Nguồn: Good News Network
