Tưởng tượng bạn là một chính trị gia trẻ, ít tiền, không có sự ủng hộ từ các tổ chức lớn, nhưng lại có một giấc mơ to lớn: làm cho thành phố sống được rẻ hơn. Đó chính là câu chuyện của Zohran Mamdani — một người đàn ông 34 tuổi vừa trở thành thị trưởng New York, và cũng là thị trưởng Hồi giáo đầu tiên trong lịch sử thành phố này.
Từ vô danh đến chiến thắng lịch sử
Vào cuộc bầu cử tháng 11 năm 2025, Mamdani bước vào cuộc đua với tư cách một ứng cử viên bất ngờ. Anh không có tên tuổi, không có quỹ tài trợ lớn, cũng không có sự hỗ trợ từ các thế lực chính trị truyền thống. Nhưng điều gì đã xảy ra tiếp theo thực sự gây kinh ngạc: anh thắng cử với hơn 50% số phiếu bầu, và đó là cuộc bầu cử có lượng cử tri tham gia cao nhất kể từ những năm 1960.
Mamdani đánh bại cựu Thống đốc New York Andrew Cuomo, người mà nhiều người cho rằng sẽ là ứng viên mạnh mẽ nhất. Kể từ khi nhậm chức vào ngày 1 tháng 1 năm 2026, anh đã nhanh chóng hành động — ký hàng loạt sắc lệnh hành pháp để giải quyết cuộc khủng hoảng nhà ở và công bố một chương trình chăm sóc trẻ em miễn phí cho trẻ 2 tuổi.
Chủ nghĩa xã hội dân chủ có nghĩa gì?
Mamdani tự xưng là người theo chủ nghĩa xã hội dân chủ — một triết lý chính trị cánh tả không có định nghĩa duy nhất, nhưng nói chung ủng hộ các chính sách có lợi cho công chúng hơn các công ty tư nhân.
Tại Mỹ, những người ủng hộ triết lý này thường ủng hộ các giá trị tiến bộ như mạng lưới an toàn xã hội mạnh mẽ, nhà ở giá rẻ, và tăng lương tối thiểu. Một số nhân vật nổi tiếng theo chủ nghĩa này bao gồm Thượng nghị sĩ Bernie Sanders từ Vermont, Đại biểu Alexandria Ocasio-Cortez từ New York, và Đại biểu Rashida Tlaib từ Michigan.
Mamdani lấy cảm hứng từ một câu nói của Tiến sĩ Martin Luther King Jr.: "Gọi nó là dân chủ hay gọi nó là xã hội chủ nghĩa dân chủ. Phải có một sự phân bổ tài sản tốt hơn cho tất cả con cái của Chúa ở đất nước này."
Kế hoạch làm cho New York rẻ hơn
Mamdani muốn giải quyết cuộc khủng hoảng chi phí sinh hoạt thông qua nhiều cách sáng tạo: ổn định giá thuê nhà, dịch vụ xe buýt miễn phí, chăm sóc trẻ em phổ quát, một cửa hàng tạp hóa thuộc sở hữu công lập ở mỗi quận, tăng lương tối thiểu vào năm 2030, và tăng thuế cho các công ty lớn và 1% người giàu nhất.
Ngay từ ngày đầu tiên, anh đã ký ba sắc lệnh để phục hồi Văn phòng Bảo vệ Người thuê nhà. Vào ngày 8 tháng 1, anh công bố kế hoạch mở rộng chăm sóc trẻ em giá rẻ, bao gồm chương trình "2-Care" sẽ cung cấp chăm sóc trẻ miễn phí cho trẻ 2 tuổi ở các khu vực "có nhu cầu cao" từ mùa thu 2026.
Trump thay đổi quan điểm
Điều thú vị là Tổng thống Trump ban đầu chỉ trích Mamdani, thậm chí ủng hộ Cuomo và đe dọa cắt nguồn tài trợ liên bang nếu Mamdani được bầu. Trump thậm chí còn gọi Mamdani là "cộng sản" và gợi ý anh sống trái phép ở Mỹ.
Nhưng sau cuộc gặp tại Nhà Trắng vào ngày 21 tháng 11, Trump đã thay đổi lập trường. Anh nói rằng sẽ "hoàn toàn" sống ở New York dưới thời Mamdani làm thị trưởng và muốn "giúp anh ta làm việc tốt." Trump nhận xét rằng quan điểm của Mamdani có thể "gây bất ngờ cho một số người bảo thủ" và họ "đồng ý về nhiều vấn đề hơn" anh dự kiến.
Cộng đồng Á-Mỹ ủng hộ Mamdani
Điều đáng chú ý là Mamdani nhận được sự ủng hộ hai đảng mạnh mẽ từ cộng đồng Á-Mỹ ở New York, bao gồm nhiều cử tri lần đầu bỏ phiếu. Theo một cuộc khảo sát NBC, cử tri Á-Mỹ ở New York cho thấy sự ủng hộ mạnh nhất cho Mamdani so với bất kỳ nhóm sắc tộc nào khác.
Gần một nửa những người được khảo sát bỏ phiếu cho Mamdani, với kinh tế và việc làm là vấn đề hàng đầu ảnh hưởng đến quyết định của họ. Một trong năm người (20%) những cử tri đó đã bỏ phiếu cho Trump vào năm 2024, cho thấy sự chuyển hướng đáng kể.
Câu chuyện của Zohran Mamdani là một minh chứng rằng sự thay đổi có thể đến từ những nơi bất ngờ nhất. Khi một thành phố lớn nhất nước Mỹ chọn một nhân vật trẻ, tiến bộ, và nhiều tham vọng, đó là dấu hiệu rằng người dân đang khát khao một tương lai khác — một tương lai nơi mọi người đều có thể sống tử tế và giá cả phải chăng hơn.
Bài viết dựa trên thông tin từ VietFactCheck
