Hình ảnh những thiên hà xa xôi, những vì sao lấp lánh trong bóng đêm — đó là những khoảnh khắc kỳ diệu mà kính Hubble đã mang đến cho hàng triệu người trong suốt 30 năm qua. Giờ đây, một tin tức tuyệt vời đang lan truyền: một cựu CEO của Google sẽ tài trợ toàn bộ chi phí xây dựng một kính thiên văn mới, hiện đại hơn, để tiếp nối công cuộc khám phá vũ trụ.
Một quyết định từ trái tim yêu thương
Eric Schmidt, người từng lãnh đạo Google từ năm 2001 đến 2011, vừa công bố cùng vợ Wendy rằng họ sẽ dùng tài sản của mình để tài trợ cho bốn đài quan sát thiên văn. Trong đó, có một dự án đặc biệt gọi là Lazuli — một kính thiên văn sẽ được phóng vào vũ trụ với những khả năng vượt trội hơn Hubble.
Wendy Schmidt chia sẻ với Ars Technica rằng bà và chồng đã dành hai mươi năm để theo đuổi công tác từ thiện, từ khám phá những vùng biển sâu thẳm cho đến những dự án khoa học tiên phong. "Với Hệ thống Đài Quan sát Schmidt, chúng tôi đang mở ra nhiều cách tiếp cận để hiểu rõ hơn về vũ trụ rộng lớn nơi chúng ta sống," bà nói.
Kính thiên văn của tương lai
Điều thú vị là Lazuli không phải là ý tưởng hoàn toàn mới. Nó được thiết kế dựa trên những đề xuất mà các nhà khoa học đã từng gửi cho NASA. Tổng khoản đầu tư dự kiến có thể lên tới nửa tỷ đô la — một con số lớn, nhưng hoàn toàn xứng đáng cho những gì nó sẽ mang lại.
So với Hubble, Lazuli sẽ có gương chính lớn hơn: 3,1 mét thay vì 2,4 mét. Nó sẽ chụp ảnh vũ trụ bằng ánh sáng khả kiến — những bước sóng mà mắt người có thể nhìn thấy. Nhưng điều thực sự khác biệt là khoảng cách quỹ đạo: Lazuli sẽ bay xa hơn Hubble, giảm thiểu sự nhiễu loạn từ nhiệt độ và ánh sáng của Trái Đất. Dự kiến, nó sẽ được phóng vào cuối năm 2028 và bắt đầu hoạt động khoa học vào năm 2029.
Tại sao không chờ NASA?
Bạn có thể tự hỏi: tại sao không để NASA làm việc này? Câu trả lời khá thực tế. Dự án James Webb của NASA và ESA nổi tiếng vì chậm tiến độ và chi phí quá cao. Vì lý do đó, Schmidt Sciences quyết định tự mình thực hiện, với mục tiêu hoàn thành thiết kế, xây dựng và phóng trong vòng năm năm.
Stuart Feldman, Chủ tịch Schmidt Sciences, thừa nhận họ sẽ chấp nhận những rủi ro lớn hơn NASA. Tuy nhiên, ông có "độ tin cậy vừa phải đến cao" về khả năng thành công. "Chúng tôi làm việc một cách kỹ lưỡng và hướng tới xác suất thành công rất cao," ông nói.
Một di sản của nhân loại
Điều đẹp lẽ nhất trong câu chuyện này là nó nhắc nhở chúng ta rằng khám phá vũ trụ từ xưa đã là công việc của những người yêu thương và có tài năng. Trước đây, tất cả đài quan sát đều là dự án từ thiện — như đài quan sát huyền thoại ở Samarkand, được xây dựng bởi Vua Ulug Beg với tình yêu sâu sắc dành cho những vì sao.
Giờ đây, chúng ta lại chứng kiến một hành động tương tự. Nhờ tấm lòng và tầm nhìn của những người như Eric và Wendy Schmidt, thế hệ tương lai sẽ có cơ hội nhìn thấy vũ trụ với một cách nhìn mới, rõ ràng hơn. Đó là một lời hứa rằng khám phá, hy vọng và tình yêu dành cho khoa học sẽ không bao giờ phai mờ.
(Bài viết dựa trên thông tin từ Good News Network)
