Những ai từng lái xe trên đường cao tốc 101 qua Mountain View, California chắc chắn đã nhìn thấy nó — một khối thép khổng lồ nằm yên trên cánh đồng Moffett, như một người khổng lồ đang ngủ. Nhưng trong suốt hơn một thập kỷ qua, Hangar One không phải là biểu tượng của sự vĩ đại, mà là bóng ma của một quá khứ bị lãng quên. Cho đến tháng ba năm nay, khi những tiếng vỗ tay vang lên bên trong nó, mọi thứ đã thay đổi.
Một di sản khổng lồ từ thời vàng son
Hangar One không phải là công trình bình thường. Xây dựng năm 1933 bởi Hải quân Mỹ, nó là nơi ở của chiếc tàu bay USS Macon — một khinh khí cầu khổng lồ dài 239 mét, được gọi là "tàu sân bay bay" vì có khả năng phóng những chiếc máy bay nhỏ hơn từ giữa không trung.
Hangar One là một trong những công trình không có hỗ trợ cột lớn nhất trên thế giới, với diện tích bằng tám sân bóng đá, cao 60 mét, dài 345 mét. Nó quá khổng lồ đến nỗi sương mù thường tụ tập gần trần nhà của nó. Dù chiếc USS Macon gặp nạn năm 1935, nhưng Hangar One vẫn sống sót qua các thập kỷ, trở thành biểu tượng không thể thiếu của vùng Vịnh.
Khi di sản trở thành gánh nặng
Năm 1997, mọi thứ thay đổi khi NASA phát hiện chất độc PCB (polychlorinated biphenyls) trong hệ thống thoát nước. Điều tra sâu hơn tiết lộ rằng vật liệu lớp ngoài của hangar chứa PCB, amiăng và sơn chì — những chất độc hại nguy hiểm. Hangar One bị đóng cửa năm 2003, và kế hoạch phá hủy nó bắt đầu.
Nhưng một liên minh gồm những nhà bảo tồn, nhà hoạt động môi trường và những cựu quân nhân đã đứng lên chống lại. Họ thành công! Thay vì phá hủy, NASA quyết định tẩy sạch lớp ngoài và phủ khung thép bằng epoxy. Hangar One vẫn sống, nhưng giờ nó chỉ là một bộ xương thép trần trụi — năm 2008, nó được xếp vào danh sách 11 di sản lịch sử nguy hiểm nhất nước Mỹ.
Google đến cứu rỗi
Năm 2008, NASA không có đủ ngân sách để làm gì thêm. Công ty quyết định cho thuê toàn bộ khu vực 1.000 mẫu Anh của Moffett Field, với điều kiện là phải phục dựng Hangar One. Google là ứng cử viên duy nhất.
Khoá thuê 60 năm trị giá 1,16 tỷ đô la cùng cam kết đầu tư hơn 200 triệu đô la cho tài sản và tạo ra một cơ sở giáo dục mở cửa cho công chúng. Với một sân bay hoạt động cách trụ sở chính của Google chỉ 6 km, Hangar One trở thành viên ngọc quý cho các dự án nghiên cứu về không gian, hàng không, robot và công nghệ tiên tiến.
Sự tái sinh hoàn toàn
Từ năm 2022, công việc phục dựng bắt đầu một cách toàn diện — loại bỏ chất độc, sửa chữa khung thép, lắp đặt lớp vỏ mới, cửa sổ và cửa ra vào. Ngày 1 tháng 12 năm 2025, tất cả công việc hoàn thành, và EPA xác nhận đã khắc phục hoàn toàn các chất độc.
Sau 20 năm chờ đợi, Hangar One cuối cùng đã được tái sinh. Nó không chỉ là một chiến thắng kiến trúc, mà còn là bằng chứng rằng những di sản lịch sử quý giá có thể được bảo vệ và tái sử dụng một cách thông minh. Chương tiếp theo của câu chuyện này mới chỉ bắt đầu.
Bình Luận