Mỗi lần xung đột nổ ra ở một nơi trên thế giới, những hòn đảo nhỏ lại run sợ. Không phải vì sợ bom đạn, mà vì sợ giá dầu tăng vọt — và với nó, là cái chết chậm của nền kinh tế. Đó là bài học mà các quốc đảo phát triển nhỏ (SIDS) đã học được nhiều lần: năm 2022 khi chiến tranh Ukraine làm loạn thị trường năng lượng, và giờ đây, khi xung đột Trung Đông lại đẩy giá dầu lên cao.
Nhưng có một ánh sáng hy vọng. Những hòn đảo này sở hữu một tài sản quý giá mà thế giới phát triển phải chạy đua để có được: mặt trời, gió, sóng biển, và thậm chí năng lượng địa nhiệt. Nếu biết cách khai thác, những nguồn năng lượng này có thể nuôi sống toàn bộ nền kinh tế một cách bền vững và tiết kiệm.
Những mục tiêu táo bạo
Nhận thức rõ điều này, nhiều quốc đảo đã đặt ra những mục tiêu khí hậu đầy tham vọng — một số cam kết sẽ chuyên toàn bộ điện năng sang năng lượng tái tạo trong vòng một hay hai thập kỷ tới. Và họ đã bắt đầu thành công: công suất năng lượng tái tạo lắp đặt trên các quốc đảo này tăng gấp ba lần, từ 3,3 GW năm 2014 lên 9,4 GW vào 2024.
Tuy nhiên, sự chênh lệch giữa lý tưởng và thực tế vẫn còn rất lớn. Nguồn tài chính và khả năng thực hiện vẫn chậm lại so với tham vọng. Và trong bối cảnh giá dầu bất ngờ tăng, việc thu hẹp khoảng cách này không còn là một lựa chọn chính sách — nó là vấn đề sống còn.
Barbados chỉ đường
Barbados là một ví dụ sáng chói về cách làm điều này một cách thực tế. Dự án điện gió Lamberts và Castle với công suất 50MW sẽ là trang trại điện gió trên đất liền đầu tiên và lớn nhất của đất nước, xây dựng dựa trên nền tảng năng lượng tái tạo hiện tại đã cung cấp 16% công suất điện.
Được phát triển thông qua quan hệ đối tác công-tư, dự án này bắt đầu từ một ý tưởng nhỏ 10MW và phát triển thành một khoản đầu tư quy mô công nghiệp. Hành trình này chứa đựng những bài học quý báu cho các quốc đảo khác muốn tăng tốc độ chuyển đổi năng lượng.
Chìa khóa thành công
Bài học đầu tiên: hãy thành thật về những gì có thể chấp nhận được về mặt chính trị, và đảm bảo rằng dân chúng được hưởng lợi từ những thay đổi này.
Nhiều quốc đảo vận hành các công ty điện của nhà nước và thường xem các nhà sản xuất điện tư nhân như một mối đe dọa đến chủ quyền hoặc doanh thu. Nhưng các tổ chức tư nhân thường mang theo vốn và chuyên môn mà những dự án quy mô lớn cần đến.
Giải pháp nằm ở thiết kế thông minh. Barbados làm rất tốt điều này — kết hợp quyền sở hữu sản xuất điện của tư nhân với những cơ cấu đảm bảo lợi ích quốc gia, bao gồm cả những cơ hội cho công dân đầu tư trực tiếp.
Đó là một con đường thực tế, không phải một giấc mơ. Và nó cho thấy rằng, thậm chí trong những thời điểm bất ổn toàn cầu, những hòn đảo nhỏ có thể trở thành những tiên phong trong năng lượng sạch.
Bài viết dựa trên thông tin từ Climate Home News
Bình Luận