Hình dung một thành phố nơi những con muỗi nguy hiểm không còn khả năng sinh sản, và những ca bệnh sốt xuất huyết giảm tới 71%—điều này không phải là tưởng tượng nữa, mà là hiện thực đã được chứng minh khoa học tại Singapore.
Phương pháp độc đáo từ một loại vi khuẩn tự nhiên
Các nhà khoa học tại Viện Sức Khỏe Môi Trường của Cơ quan Môi Trường Quốc gia Singapore vừa hoàn thành một nghiên cứu lịch sử. Họ sử dụng một loại vi khuẩn tự nhiên có tên là Wolbachia—một vi khuẩn hiện diện rộng rãi trong nhiều loài côn trùng—để kiểm soát muỗi Aedes aegypti, loài muỗi chủ yếu lây truyền sốt xuất huyết.
Ý tưởng rất thông minh: các nhà khoa học nuôi những con muỗi đực mang vi khuẩn Wolbachia, sau đó thả chúng vào tự nhiên. Khi những con muỗi này giao phối với muỗi cái, trứng sinh ra sẽ vô sinh và không thể phát triển. Kỹ thuật này gọi là "kỹ thuật côn trùng vô sinh được hòa điều bởi Wolbachia" (IIT-SIT).
Thử nghiệm toàn thành phố với kết quả chưa từng có
Từ năm 2023 đến 2024, các nhà nghiên cứu chọn 15 khu vực dân cư đông đúc ở Singapore. Một số khu vực được thả muỗi đực mang Wolbachia, khu vực khác được dùng làm nhóm đối chứng. Đặc biệt, các nhà khoa học không biết khu vực nào nhận được muỗi trong suốt quá trình theo dõi—đây là tiêu chuẩn vàng của nghiên cứu khoa học.
Kết quả? Thực sự ấn tượng.
Trong những bẫy bắt muỗi, số lượng côn trùng tại các khu vực được thả muỗi Wolbachia giảm tới 77%. Nhưng điều thực sự quan trọng là con số về bệnh nhân: tại các khu vực đối chứng, 21% người dương tính với sốt xuất huyết, còn ở khu vực thử nghiệm chỉ có 6%—tức là giảm khoảng 71% ca mắc bệnh.
Một bước ngoặt trong cuộc chiến chống sốt xuất huyết
Đây là lần đầu tiên một nghiên cứu khoa học chặt chẽ chứng minh rằng kỹ thuật IIT-SIT không chỉ giảm số lượng muỗi mà còn thực sự ngăn chặn lây truyền bệnh. Trước đây, mặc dù phương pháp này được thực hiện ở nhiều nơi trên thế giới, nhưng chưa có bằng chứng mạnh mẽ từ một thử nghiệm ngẫu nhiên có nhóm đối chứng.
Điều này đặc biệt quan trọng vì thế giới đang chứng kiến một "bùng phát" sốt xuất huyết—bệnh được biết đến với tên gọi "sốt xương" vì những cơn đau dữ dội mà nó gây ra. Bệnh có thể rất nguy hiểm, đặc biệt nếu ai đó bị nhiễm lần thứ hai.
Hy vọng cho tương lai
Thành công tại Singapore mở ra cánh cửa mới cho các thành phố khác trên thế giới. Đây là một phương pháp không dùng hóa chất độc hại, lại hiệu quả cao và có thể bền vững lâu dài. Với những bằng chứng mạnh mẽ này, có khả năng sẽ có thêm nhiều thành phố áp dụng công nghệ này để bảo vệ cư dân khỏi một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất.
Bài viết dựa trên thông tin từ Good News Network
