Tại cảng Nizam Zachman nhộn nhịp ở Jakarta, Endi đang ngồi chờ tàu ra khơi. Người đàn ông 42 tuổi này chia sẻ câu chuyện của mình khi đứng trước cánh cửa dẫn lên boong thứ hai. Ông chỉ tốt nghiệp phổ thông và từng thử sức với các công việc xây dựng nhưng thấy lương không đủ sống.
“Tôi rất biết ơn vì đã có chỗ làm ở biển, dù thu nhập chưa cao,” Endi nói với sự chân thành trong giọng điệu. Trên tàu đánh cá, mức tiền được trả phụ thuộc vào vai trò: người lao động thường chỉ nhận khoảng 25.000 rupia mỗi ngày (khoảng $1,4). Trong khi đó, kỹ sư trưởng có thể kiếm gấp bốn lần số này cho một chuyến đi hai tháng.
Tin vui vừa mới đến là Indonesia đã chính thức phê chuẩn Công ước về Lao động trên Tàu cá năm 2007 của ILO (còn gọi là Công ước ILO 188) vào tháng tư năm nay. Đây được xem như bước chuyển mình quan trọng để bảo vệ quyền lợi cho người lao động trong ngành thủy sản nước này, theo nguồn tin từ Mongabay Indonesia.
Nhà nước hiện có một năm thời gian chuẩn bị trước khi công cụ pháp lý mới bắt đầu phát huy tác dụng. Giai đoạn này cần sửa đổi các quy định cũ về tuyển dụng, đào tạo và giám sát an toàn cho thuyền viên để phù hợp với cam kết quốc tế vừa ký kết. Mục tiêu lớn nhất là thiết lập mức sàn tối thiểu cho điều kiện làm việc, bảo hiểm xã hội cũng như quyền được nghỉ ngơi đầy đủ trên tàu.
Syofyan Razali từ Team 9 – một liên minh các tổ chức dân sự và công đoàn lao động Indonesia đã chia sẻ về ý nghĩa của hiệp ước mới này. Ông đánh giá cao bước đi chính thức hóa những khoảng trống pháp lý, chẳng hạn như thiếu định nghĩa rõ ràng cho thuyền viên trong luật hiện hành hay cơ chế thanh tra chưa đủ mạnh mẽ trước đây.
Bên cạnh việc bảo vệ người lao động trực tiếp, các chuyên gia cũng chỉ ra rằng tiêu chuẩn mới này có thể gián tiếp giúp ngành thủy sản quốc tế phát triển bền vững hơn. Khi điều kiện làm việc được cải thiện, khả năng chống lại khai thác hải sản trái phép và thiếu minh bạch sẽ tăng lên đáng kể. Điều này mở đường cho nguồn hàng cá của Indonesia dễ dàng thâm nhập vào các thị trường quốc tế khắt khe về tiêu chuẩn môi trường hiện nay mà không gặp trở ngại pháp lý hay uy tín thương hiệu nào.
Arnon Hiborang, Chủ tịch chi đoàn tỉnh Bắc Sulawesi của Công đoàn Thuyền viên Đánh bắt (SAKTI), hy vọng cam kết mới sẽ giải quyết đúng trọng tâm vấn đề lao động nội địa. Ông lưu ý rằng trước đây nhiều chính sách chỉ tập trung vào thuyền dân Indonesia làm việc trên tàu nước ngoài trong khi bỏ quên những người bạn đồng nghiệp cùng quốc gia gặp khó khăn tương tự nhau.
“Không còn được phép có khoảng trống pháp lý nào nữa,” Arnon nhấn mạnh về mong muốn loại bỏ mọi sự mơ hồ nhằm bảo vệ công nhân một cách nghiêm túc hơn bao giờ hết. Theo ông, chính sách cần tập trung vào những quy định chi tiết và cụ thể để đảm bảo quyền lợi thực tế cho người lao động trên mỗi chuyến ra khơi của tàu cá nước nhà.
Fis Purwangka từ Viện Nghiên cứu Nông nghiệp Bogor (IPB) cũng góp ý về các tiêu chuẩn kỹ thuật cần thiết trong tương lai gần. Ông khuyến nghị quy định mới phải bao trùm toàn bộ quá trình hành trình, đặc biệt là với những chiếc tàu có sức chứa trên 30 tấn trọng tải thô. Những yêu cầu này đảm bảo người lao động được chăm sóc y tế đầy đủ và điều kiện sống an toàn ngay cả khi biển khơi chuyển dịch bất ngờ.
Mặc dù vẫn còn thách thức lớn về việc thực thi luật, nhưng nhìn chung đây là một tín hiệu hy vọng cho ngành thủy sản Indonesia sắp tới. Các quy định hiện hành của nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu kiểm tra sức khỏe nhân viên nhưng chưa phổ cập rộng rãi như mong đợi. Bước tiến mới này hứa hẹn sẽ kết nối những chiếc tàu nhỏ bé với tiêu chuẩn quốc tế, mang lại cuộc sống an lành hơn cho người lao động trên biển trong tương lai gần.
Bình Luận