Rạng sáng ngày 19 tháng 3, tại thành phố Riyadh, một cuộc họp kín diễn ra với sự tham gia của các ngoại trưởng từ Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi và Pakistan. Chủ đề? Tìm kiếm con đường ngoại giao để hạ nhiệt xung đột kéo dài ba tuần giữa Mỹ - Israel với Iran. Đây không phải là cuộc họp bình thường, mà là dấu hiệu cho thấy cộng đồng quốc tế đang nỗ lực tìm giải pháp trước khi tình hình trở nên tồi tệ hơn.
Khi cơ hội mong manh xuất hiện
Thách thức lớn nhất mà các ngoại trưởng phải đối mặt là tìm một đối tác đàm phán ở Iran. Sự kiện buồn xảy ra vào đầu tuần — Israel đã hạ sát Ali Larijani, người đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia Iran, người mà phương Tây coi là một trong những nhân vật hứa hẹn nhất có thể đối thoại.
Tình hình càng trở nên cấp bách khi Tổng thống Trump phát hành tối hậu thư vào tối ngày 21 tháng 3, yêu cầu Iran mở lại eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ, nếu không quân đội Mỹ sẽ "xóa sổ" các nhà máy điện. Đáp lại, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đe dọa sẽ phá hủy mọi hạ tầng năng lượng và khử muối khắp vùng Vịnh.
Những kênh liên lạc bí mật
Phía sau bức màn công khai, các quan chức tình báo Ai Cập đã nỗ lực mở kênh liên lạc với Vệ binh Cách mạng Hồi giáo — lực lượng bán quân sự quyền lực nhất Iran. Họ đề xuất một biện pháp đơn giản nhưng mạnh mẽ: dừng mọi hành động thù địch trong 5 ngày nhằm tạo dựng lòng tin cho một lệnh ngừng bắn.
Những cuộc thảo luận ở Riyadh này đã tạo ra một bước ngoặt bất ngờ. Chỉ vài giờ trước khi tối hậu thư hết hạn vào ngày 23 tháng 3, Tổng thống Trump đã nhận được thông tin về các cuộc thảo luận này và quyết định thay đổi lập trường. Ông chấp nhận giải pháp ngoại giao và hủy kế hoạch không kích lưới điện Iran.
Thị trường phản ứng tích cực
Thông báo này mang lại hiệu ứng tức thì. Chỉ số Dow Jones và S&P 500 ghi nhận mức tăng lớn nhất kể từ đầu tháng 2. Giá dầu Brent giảm 11%, xuống dưới 100 USD/thùng — mức thấp nhất kể từ ngày 11 tháng 3. Thị trường tài chính như thở phào nhẹ nhõm.
Con đường phía trước
Theo các trợ lý chính phủ Mỹ và Arab, các cuộc thảo luận gần đây đã thúc đẩy kế hoạch tổ chức một cuộc gặp trực tiếp giữa quan chức Mỹ và Iran tại Pakistan hoặc Thổ Nhĩ Kỳ vào cuối tuần. Tổng thống Trump tỏ ra sẵn sàng, chia sẻ rằng ông "đang làm việc với một số người ở Iran mà ông cảm thấy rất hợp lý và đáng tin cậy".
Tuy nhiên, Tehran vẫn giữ khoảng cách. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad-Bagher Ghalibaf tuyên bố chưa có bất kỳ cuộc đàm phán chính thức nào với Washington, khẳng định những thông điệp lạc quan chỉ nhằm "thao túng thị trường tài chính".
Dù hai bên công khai bác bỏ nhau, ở hậu trường, các kênh liên lạc thông qua Qatar, Oman, Pháp và Anh vẫn tiếp tục hoạt động. Đây là lúc ngoại giao thực sự bắt đầu — không phải qua những tuyên bố công khai, mà qua những cuộc trò chuyện kín đáo, những bước nhỏ xây dựng lòng tin.
Mặc dù con đường phía trước vẫn đầy thách thức, những nỗ lực hậu trường này cho thấy rằng khi cả hai bên đều nhận ra chi phí của xung đột, hòa bình vẫn có cơ hội tìm thấy ánh sáng.
Nguồn: VNExpress Thế Giới
Bình Luận