Hình dung một cảnh tượng hiếm gặp: những nhà khoa học từ Thụy Sĩ, Tajikistan, Nga và Nhật Bản đang cẩn thận vác những ống lõi băng dài 50 cm xuống từ độ cao hơn 4.000 mét, xếp chúng vào khay trong những chiếc túi mát, rồi chuyển lên xe địa hình và cuối cùng là xe tải đông lạnh. Đó không phải một cuộc thám hiểm bình thường — đó là một cuộc tìm kiếm hy vọng cho tương lai của các sông băng trên Trái Đất.
Một sông băng "phản loạn" giữa thời đại mất băng
Trong khi hầu hết các sông băng trên thế giới đang co lại nhanh chóng, sông băng Kon-Chukurbashi nằm ở dãy Pamir, Tajikistan, lại đang... phát triển. Điều này khiến các nhà khoa học vô cùng tò mò. Theo thông tin từ Good News Network, một số sông băng khác ở dãy Pamir cũng cho thấy sự phục hồi đáng kinh ngạc, trong khi những sông băng ở các dãy núi cao khác trên thế giới đã biến mất hoàn toàn.
Đó chính là lý do tại sao một đoàn khoa học quốc tế đã tiến hành một chiến dịch khoan lấy lõi băng vào đầu năm 2026. Họ ban đầu nhắm tới sông băng Vanch-Yakh — sông băng dài nhất còn sống sót ngoài vùng cực — nhưng điều kiện thời tiết quá nguy hiểm để trực thăng có thể hạ cánh. May mắn thay, sông băng Kon-Chukurbashi trở thành lựa chọn thay thế hoàn hảo.
Kho tàng thông tin 30.000 năm
Những lõi băng được khoan từ độ sâu 100 mét, tương đương với 30.000 năm lịch sử của sông băng. Mỗi ống lõi, có đường kính tương tự như một lon nước ngọt, chứa đầy những bí mật về khí hậu và môi trường xưa cũ.
Giáo sư Yoshinori Iizuka từ Viện Khoa học Nhiệt Độ Thấp, Đại học Hokkaido (Nhật Bản), đã nhận được một trong hai lõi băng này. Ông nói với AFP rằng nếu có thể hiểu được cơ chế giúp sông băng này tăng thể tích, họ có thể áp dụng kiến thức đó để cứu sống các sông băng khác trên thế giới. "Có thể tôi đang nói quá tham vọng," ông nói, "nhưng tôi hy vọng nghiên cứu của chúng tôi cuối cùng sẽ giúp được con người."
Những bí ẩn đang chờ được giải mã
Nhà khoa học Nga Stanislav Kutuzov và đội của ông đã phân tích 50 mét đầu tiên của lõi băng chỉ trong một ngày. Tuy nhiên, từ độ sâu 70 mét trở đi, lõi băng lại chứa đầy những hạt bụi — nhiều hơn bất kỳ lần nào họ từng thấy. Phần 5 mét cuối cùng của lõi thậm chí có màu vàng lạ thường.
Những dữ liệu này đang được phân tích tại Viện Hokkaido, và các nhà khoa học hy vọng sẽ sớm tìm ra những câu trả lời. Có thể, trong những khoảng trống của những hạt bụi cổ xưa và những sắc màu kỳ lạ, sẽ ẩn chứa chìa khóa để cứu sống các sông băng trước khi chúng biến mất hoàn toàn.
Đây là một lời nhắc nhở rằng, ngay cả trong thời đại biến đổi khí hậu, Trái Đất vẫn còn những điều kỳ diệu để dạy chúng ta — nếu chúng ta biết lắng nghe.
