Hôm 16/3 vừa qua, Chính phủ đã phê duyệt một chiến lược đầy tham vọng — phát triển năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình. Đây không chỉ là quyết định về công nghệ, mà còn là cam kết của Việt Nam trong việc nâng cao vị thế quốc gia, khẳng định trình độ khoa học công nghệ, và quan trọng hơn cả, cải thiện chất lượng cuộc sống của nhân dân.
Hai nhà máy Ninh Thuận sắp khởi động
Trong những năm tới, Việt Nam sẽ hoàn thành và đưa vào vận hành hai nhà máy Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 trước năm 2035. Điều thú vị là các doanh nghiệp trong nước sẽ chiếm tỷ lệ 30% tổng mức đầu tư, giúp phát triển năng lực công nghiệp địa phương.
Bên cạnh đó, Việt Nam còn phấn đấu triển khai ít nhất một nhà máy sử dụng công nghệ lò phản ứng module nhỏ (SMR) — một công nghệ đang được nhiều quốc gia trên thế giới chú ý.
Lò phản ứng module nhỏ — xu hướng tương lai
Khác với các nhà máy điện hạt nhân truyền thống khổng lồ, SMR có công suất nhỏ hơn nhưng thiết kế module linh hoạt. Ưu điểm của nó rất hấp dẫn: vốn đầu tư ban đầu thấp hơn, thời gian xây dựng nhanh chóng, và đặc biệt là có mức độ an toàn cao nhờ thiết kế đơn giản.
Chính những lợi thế này khiến SMR được coi là xu hướng mới trong phát triển năng lượng hạt nhân toàn cầu.
Ứng dụng rộng rãi ngoài điện năng
Tầm nhìn của Việt Nam không dừng ở điện hạt nhân. Năng lượng nguyên tử sẽ được ứng dụng trong y tế, nông nghiệp, công nghiệp và bảo vệ môi trường.
Cụ thể, nước ta sẽ tăng số lượng máy CT, máy MRI, máy xạ trị gia tốc phục vụ y tế. Trong nông nghiệp, công nghệ đột biến phóng xạ sẽ giúp chọn tạo 5-10 giống cây trồng chủ lực. Bức xạ cũng sẽ được dùng để quan trắc khí tượng, thủy văn, kiểm soát và xử lý chất thải ô nhiễm.
Đầu tư vào nhân lực và nghiên cứu
Để thực hiện tham vọng này, Việt Nam sẽ phát triển đội ngũ 2.500 nhân lực quản lý, nghiên cứu và triển khai trong lĩnh vực này đến 2035. Bên cạnh đó là 250 giảng viên chuyên ngành, 200 nhân lực phục vụ nhà máy SMR, và 3.900 người cho các nhà máy Ninh Thuận.
Các cơ sở nghiên cứu tiên tiến cũng sẽ hình thành, bao gồm hai phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia về công nghệ điện hạt nhân và từ 3 đến 5 phòng thí nghiệm tiên tiến khác.
Tầm nhìn 2050: Năng lượng xanh cho tương lai
Đến năm 2050, Việt Nam hướng tới một tương lai mà năng lượng nguyên tử trở thành ngành kinh tế kỹ thuật quan trọng, góp phần vào an ninh năng lượng, kinh tế xanh và phát triển bền vững. Điện hạt nhân sẽ chiếm 6-8% tổng sản lượng điện quốc gia, với khoảng 4 lò phản ứng công suất lớn và 10-15 lò module nhỏ.
Nguyên tắc xuyên suốt của chiến lược này là "không đánh đổi an toàn lấy tiến độ hay quy mô" — một cam kết mạnh mẽ từ lãnh đạo quốc gia.
Năm 2025 đánh dấu bước ngoặt quan trọng. Với Luật Năng lượng nguyên tử đã được sửa đổi, các chương trình đào tạo nhân lực chuyên sâu, và kế hoạch tái khởi động dự án Ninh Thuận, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới đầy hứa hẹn.
Nguồn: VNExpress Khoa Học
Bình Luận