Hình ảnh một căn phòng với chiếu tatami trải đầy sàn nhà — những sợi cỏ dệt chặt chẽ, mùi thơm nhẹ nhàng, cảm giác ấm áp dưới chân. Đó là biểu tượng của vẻ đẹp Nhật Bản truyền thống suốt hàng thế kỷ. Nhưng ngày nay, điều đáng ngạc nhiên là những người đang cứu rỗi nghề thủ công cổ xưa này lại không phải là người Nhật, mà là những người yêu thích thẩm mỹ Nhật Bản từ khắp nơi trên thế giới.
Một truyền thống đang mờ nhạt
Thật khó tin khi biết rằng mỗi năm, khoảng 40 xưởng dệt tatami truyền thống phải đóng cửa vĩnh viễn ở Nhật Bản. Từ những năm 1970, sàn gỗ kiểu Tây phương bắt đầu trở thành xu hướng, và sau đó, các nước sản xuất hàng loạt chiếu tatami nhân tạo — rẻ hơn, dễ vệ sinh, bền lâu hơn. Đối với thế hệ trẻ Nhật Bản, chiếu tatami dần trở thành biểu tượng của những căn nhà cũ, của cuộc sống nông thôn, của những thứ lỗi thời.
Nhưng rồi, một điều kỳ diệu xảy ra.
Phương Tây "phát hiện" vẻ đẹp của tatami
Ông Fumio Kuboki, thế hệ thứ tám trong gia đình dệt chiếu tatami suốt 280 năm, bất ngờ thấy đơn đặt hàng từ nước ngoài tăng vọt. Từ Châu Âu đến Mỹ, thậm chí cả Trung Đông, những người yêu thích thẩm mỹ Nhật Bản đang ồ ạt mua tatami. Hiện tại, nửa số đơn hàng quốc tế của xưởng ông Kuboki đến từ Mỹ.
"Tatami là biểu tượng của Nhật Bản," ông Taro Mano, thế hệ thứ tư quản lý xưởng dệt tatami 70 năm tuổi ở thành phố Kobe, chia sẻ. "Đó là cách dễ dàng để thể hiện không khí Nhật Bản, thậm chí ở những nước khác."
Từ sàn nhà đến những sáng tạo mới
Những người nước ngoài sống tại Nhật Bản không chỉ mua tatami để trải sàn nhà của mình, mà còn mang chúng về Châu Âu và Mỹ. Điều này đã tạo ra một xu hướng thú vị: những chiếc tatami không chỉ dùng để lót sàn, mà còn được biến thành những sản phẩm khác như tấm lót cốc, bìa sách, hay những vật dụng trang trí độc đáo.
Ông Kuboki hiện kiếm được 10% doanh thu từ bán hàng quốc tế, với nhiều sản phẩm được bày bán thường xuyên tại Japan House ở Los Angeles.
Thế hệ trẻ Nhật Bản "tái khám phá" truyền thống
Điều tuyệt vời nhất là sự quan tâm từ phương Tây đã giúp thế hệ trẻ Nhật Bản nhìn lại giá trị của tatami. Giáo sư Arno Suzuki, chuyên gia về thiết kế kiến trúc tại Đại học Kyoto Tachibana, đã nghiên cứu sự sử dụng tatami ở Tây Ban Nha, Ý và Pháp. Ông nhận thấy rằng sự đánh giá cao của thế giới ngoài đã khiến những người trẻ Nhật Bản nhận ra: tatami không còn "lỗi thời" nữa.
Giờ đây, thay vì chiếu tatami kín cả phòng, nhiều gia đình trẻ Nhật Bản lại tạo một "góc tatami" nhỏ trong phòng khách, nơi bé nhỏ có thể bò lăn một cách an toàn, hoặc là nơi để thư giãn.
Tương lai được định hình bởi khách hàng
"Mỗi ngày tôi nói chuyện với khách và lắng nghe họ muốn loại tatami như thế nào," ông Kuboki nói. "Những sản phẩm được chọn và yêu thích bởi mọi người sẽ tự nhiên trở thành tương lai của tatami."
Đó là một bài học đẹp: đôi khi, để cứu rỗi truyền thống, chúng ta cần phải nhìn từ góc độ khác, từ những đôi mắt lạ lẫm. Và khi thế giới bắt đầu yêu thích những gì chúng ta có, chúng ta mới thực sự hiểu được giá trị của nó.
Bài viết dựa trên thông tin từ Good News Network
